MEEM'64, Evolutie, Ideeën, Taal en Creativiteit

Gerard van de Schootbrugge (alias Gerard Espunt)

Espunt in 2016


16 oktober 2016

Kort Verhaal

Jochies blijven jochies

Een verhaal uit de jaren vijftig. Twee broertjes doen hun dingetjes terwijl het gezin zich voorbereid op Kerstmis.

Vrijdagmiddag na school en voor Kerst

‘Oeff, bleekgezicht spreken met bleke tong.’

‘Nee Joep. Niet bleke tong. Wie heeft er nou een bleke tong? Het is: bleekgezicht spreken met gespleten tong.'

‘Als Schele Adelaar zeggen bleke tong dan Schele Adelaar bedoelen bleke tong. Mij Old Bill Hancock vragen tong uit te steken.'

‘Allright. Als het grote opperhoofd van de Apachen dat wil… Nou?’

‘Schele Adelaar zien erg bleke tong. Hij denken Old Bill Hancock niet in orde.’

Lees hier verder


5 oktober 2016

Kort Verhaal

Mindfulnespresso

Registratie van een dag gedachten bij het nieuws van Espunt


Waarom gaat de tijd sneller als je ouder wordt? Zo luidt de titel van een leerzaam boekje van de Groningse hoogleraar Douwe Draaisma (Historie van de Psychologie). Waar slaat dat op? Wie zo reageert is nog jong. Pas op, geen verwijt. Eerder een beheerste vorm van jaloezie. Op mijn leeftijd is het duidelijk. De tijd gaat nu sneller dan toen ik zeg twintig was. Maar hoe zou ik dat hebben kunnen weten in mijn studententijd. Op die leeftijd leef je met je onvolgroeide braniebrein echt in het absolute nu. Een dynamische variant van mindfulness zal ik maar zeggen.

Lees hier verder


23 september 2016

Kort Verhaal

I.M. voor een Hound Dog Man

Dat komt er nu van als iedereen maar zijn eigen uitvaart kan organiseren. Lees en huiver.

‘Ik geef nu graag het woord aan de heer Duco de Haan, de oudste broer van de overledene,’ zei de begrafenisondernemer aangedaan en maakte dat hij wegkwam. De kerk hield de adem in. Voorin, zoals het hoort, tante Zwaantje, de echtgenote van de overledene, met de rest van de familie, dan een hele tijd niks, en tegen de achterzijde, samengedrongen rond de uitgang, de overige aanwezigen.

Lees hier verder


 14 september 2016

Kort Verhaal

Een sprookje met een knikoog (in de hoofdrol) 

 Een land dat geregeerd wordt door koningen die hun hoofd niet willen laten hangen omdat ze het anders nooit meer fier rechtop krijgen. Tot er een kroonprinsje wordt geboren met een normaal hoofd...                       

Er was eens een doodongelukkige koning die niet kon knikken. Dat wil zeggen, omlaag zou nog wel lukken, maar omhoog? Kansloos Daar was zijn hoofd te zwaar voor. Het was enorm.  Misschien was het een waterhoofd, misschien was het een mutatie, we zullen het nooit weten, want dit alles speelde zich af in lang vervlogen tijden. Feit is dat hij stamde uit een oeroud koningsgeslacht waarin het enorme hoofd van koning op kroonprins, van Hendrik op Hendrik, werd overgedragen.

Lees hier verder


6 september 2016

Kort Verhaal

Buik af, rug op

                        Wat een feestelijk weekendje Parijs had moeten worden wordt het begin van een vreemd lichamelijk avontuur.      
 

                      

Vijf jaar getrouwd! Om Marijke te laten zien hoeveel zij voor mij betekende, had ik een lang weekend Parijs geboekt. Verrassing. ‘A Paris,’ sprak ik, terwijl ik haar met een hoofs gebaar uitnodigde de gereedstaande Thalys te betreden. Marijke straalde. Niets kon een geweldig weekend nog in de weg staan.

Lees hier verder

30 augustus 2016

Kort Verhaal

Een Midzomernachtsdroom

  Eens per jaar wordt de steengroeve bij Winterswijk omgetoverd in het Steengroevetheater. De opvoering van Shakespeare's Midsummernight dream krijgt voor Guusje en Herman van Berkel een bijzondere wending.                   
 

                     

‘Aalten,’ las Guusje van Berkel met een geeuw die hoegenaamd niets in de weg werd gelegd. ‘Het schiet op, Herman,’ liet ze er voldaan op volgen. ‘Nu eerst tanken. Je weet dat ik ’s nachts niet graag op zoek ga naar een benzinestation.’

‘Ik weet het schat, we gaan nu eerst tanken,’ zei Herman van Berkel.

 Lees hier verder

 7 augustus 2016

Kort Verhaal

Vladimir Velikovski, volleybalcoach

Hoe een Russiche coach met ongewone ideeën in acht jaar een Olympische winnaar uit de grond stampt.                


‘We slaan de komende Olympische Spelen over, maar over acht jaar staan we er. Als jullie mij vertrouwen geven, maak ik jullie over acht jaar Olympisch kampioen.’

Ik schrijf het nu een beetje op mijn manier op, want in het brabbeltaaltje van onze nieuwe Russische coach zou het een tamelijk onleesbaar verhaal worden. Maar zo is het begonnen. En acht jaar later stonden we er wel. Op de hoogste trede. Armen omhoog. Heel hoog! Te hoog.                      

Lees hier verder


 29 juli 2016

Kort Verhaal

Gentse Strop

Tijdens de jaarlijkse Gentse Feesten houdt het Gildevan de Stroppendragers een rondgang om de opstand tegen Karel V uit 1540 te herdenken. Er loopt in de stoet een zwaar gemaskerde beul mee. Hij prikkelde mijn fantasie.

                        
                       

Een vreemd gevoel dat is het zeker. Jarenlang heeft Peerke Donders zelf meegelopen, nu is hij  voor het eerst toeschouwer. Peerke merkt hoe er een lichte siddering door de massa op het Emile Braunplein gaat als de komst van de stoet met klaroengeschal wordt aangekondigd. Het plein is bomvol. Kleine kinderen worden nog snel naar voren geduwd. Achter de eerste rijen is een haag van opgestoken smart phones zichtbaar. Peerke en zijn vrouw staan op een tribune. Als blijk van waardering hebben ze een plekje tussen de notabelen gekregen. Daar heeft gildepresident Gaston voor gezorgd. Peerke voelt de hand van zijn vrouw de zijne zoeken. ‘Kun je eindelijk eens ontspannen genieten, liefste,’ zegt ze, terwijl ze zachtjes in zijn hand knijpt.

Lees hier verder


21 juli 2016

Kort Verhaal

De geit wordt met de dag onrustiger

Het idee voor dit verhaal heeft twee vaders: een goede kennis die hulp zocht bij het afstellen van haar tv-ontvangst en de herinnering aan een uitzending over arme boeren in een Oosteuropees land die midden in de winter met hun buitenantenne aan het worstelen waren.

                        
                        

Voorzichtig trok Katerina Iwanowna zich op aan de leuning van de houten trap die naar de ingang van het dorpskerkje leidde. Het afdak boven de trap moest de gelovigen het gevoel geven dat er in Gods nabijheid altijd op bescherming gerekend kon worden. En bovendien kon je je even een beetje fatsoeneren voordat je het kerkje binnen ging en in het aangezicht kwam te verkeren van de Heiland, zijn Heilige Moeder en van je dorpsgenoten. Even uit de regen, maar vooral ook uit de sneeuw die hier een groot deel van het jaar overvloedig neerdaalde. Nu, tegen het einde van de lange, stervenskoude winter was de aarde nog altijd bedekt met een dikke witte laag. Maar aan het kraken van de sneeuw kon je horen dat er verandering op komst was. ’s Nachts vroor het nog steeds matig maar overdag begon de zon aan kracht te winnen. De dooi zou niet lang meer op zich laten wachten.

Lees hier verder


13 juli 2016

Kort Verhaal

Als de tijd daar is

Even een steen verplaatsen doet me inzien dat er voor alles en iedereen een tijdstip is waarop het moet gebeuren.                  
                       

Een flagstone is voorbestemd om vlak te liggen. Van de drie flagstones in ons bostuintje lagen er twee goed bij, de derde lag schuin en wel zo schuin dat hij irriteerde. Het kan even duren maar er komt wat mij betreft ook voor zo’n flagstone een moment dat hij tot de orde wordt geroepen. Vanmiddag was het zover. Op zich een werkje van niks. Optillen, opzij leggen, ondergrond afvlakken en terugplaatsen.

 Lees hier verder


6 juli 2016

Kort Verhaal

Rode Pumps

Ontbreken in de Basisadministratie betekent niet meer bestaan. Wat is er nog echt als je in zo'n nachtmerriescenario verzeild raakt. Wie trekt er aan welke touwtjes?                       
                        


21 juni 2016

Kort Verhaal

Toppertje

Blind van trots plaatst de macho-vader zijn wat sukkelige zoontje op een macho-voetstuk.

                        
                       

‘Onze kleine man moet nog even op gang komen,’ zei de vroedvrouw terwijl ze me er op mijn gerimpelde billetjes flink van langs gaf.

Ik heb dat uiteraard van horen zeggen, want ik was op dat moment als slappe was in de geweldige vroedhand waarmee ze me aan mijn enkels omhoog hield. Oma Kak sprak later van een dood kerstkonijntje dat nog even aan de gasten getoond wordt voordat het in de oven verdwijnt.

‘Ja, dat jong wordt een toppertje,’ zei mijn vader.

‘Je bedoelt een tobbertje,’ zei Oma Kak, zuur als altijd.

 Lees hier verder


14 juni 2016

Kort Verhaal

Lang leve de liefde

Mijn bijdrage aan de Schrijfwedstrijd 'Lof der Zotheid' van Literair Werk. Een eigentijds liefdesverhaal tegen de achtergrond van het WO1-drama dat in 1916 in Lotharingen (Verdun) een tragisch dieptepunt beleefde. Met SF-elementen.                    
                        

‘Op 25 en 26 februari bereikte de beschieting een geweld dat de heftigste momenten in de dagen daarvoor nog overtrof. Het gebied dat onder vuur lag, was kleiner. De enorme vuurkracht van de vijand was geconcentreerd op Fort Douaumont en op het dorp met dezelfde naam. Het regende granaten. Een onophoudelijke stortbui. Loopgraven stortten in, de lijken van onze soldaten stapelden zich op.’ Uit een brief van de Franse luitenant J.-P., 1916, aan het thuisfront.

Lees hier verder


31 mei 2016

Kort Verhaal

Pad onder de pet

Een eigenzinnige variant op Hans en Grietje

                        
                        

Ver weg van de boze betonwereld in een erg duister bos leefde eens een boze stiefmoeder samen met een boze stiefvader. Behalve stiefkinderen en de wederzijdse ergernis over hun opvoeding hadden ze elkaar niet veel te bieden. De vrouw was goed voor vijf kinderen, haar partner bracht er drie in. Met zijn tienen in een eenvoudig, door de boze stiefvader van bosmateriaal opgetrokken en door mos en klimop overwoekerd stulpje, dat betekende altijd spanningen en vroeg om emotionele evenwichtskunst. De boze stiefvader had zijn ontwerp ooit gebaseerd op de behoeften van een vader met drie kinderen. Met de komst van een boze stiefmoeder en haar vijf koekoeksjongen had hij geen rekening gehouden. Ruimte om binnen te spelen was er niet. Het valt te begrijpen dat de acht stiefkinderen wat chagrijnig door het leven gingen. Niet echt boos, want het waren nog kinderen en ze hadden, in tegenstelling tot hun ouders, nog hoop. Maar wel chagrijnig. Ontzettend chagrijnig.

Lees hier verder




15 mei 2016

Kort Verhaal

Een zondag in 1952

Zondagen in 1952 waren anders dan tegenwoordig. Enkele verfraaide herinneringen.

                        
                        

                         

Hol jij maar vooruit, had mijn vader gezegd, dan kun je misschien helpen met de koffie. Ik zit aan de keukentafel. Elke keer als ik een schep bonen heb gemalen komt mijn tante Roos even kijken hoe ver we zijn. Ik voel mijn arm zwaar worden en probeer het met links. Maar dan draai ik de verkeerde kant op en begint alles te piepen. Een belangrijk werkje want zonder gemalen bonen geen koffie. En ze willen allemaal koffie. Ik moet dus doorwerken. Mijn oudste neefje kijkt toe, klaar om het van me over te nemen als ik vermoeid raak. Dat nooit! Er staan sudderlapjes te sudderen. De koffiegeur kan er niet tegenop. Mijn tante zet al vast een serie kopjes op het dienblad.

Lees hier verder

 

29 april 2016

Kort Verhaal

Trouwen of betalen

Gebrekkige kennis van vreemde culturen leverde benauwde momenten op. Gelukkig genoten we de bescherming van het moedige Griekse leger.

                                            
                       

Het waren de jaren zestig. De zwaartekracht had nauwelijks nog vat op ons. Vanaf een veilige hoogte leek de wereld op een grote speelplaats waar wij ons nimmer een buil aan konden vallen.

Het plan was even simpel als uitnodigend: vijf man, met bagage, in een Fiat 600 Multipla (met drie bankjes) naar Athene. Daar zouden onze wegen uiteen gaan. Twee zouden via een rondje Noord-Afrika naar Utrecht terugrijden, één zou op zoek gaan naar zijn verdwenen oom die op een Grieks eilandje moest wonen en T. en ik zouden proberen op een of andere wijze Istanbul te bereiken. In sprookjes kan alles. Dat de Grieken en de Turken elkaar niet konden luchten of zien was ons volstrekt onbekend. Dat het in beide landen zomers ondragelijk heet was, had niemand ons verteld. En dat de verkeersregels tussen jongvolwassenen op het Griekse platteland verschilden van die in Utrecht moesten we door schade en schande leren. Sterker nog, zonder steun van het leger was dit stukje misschien wel nooit geschreven.

Lees hier verder


                                                                         20 april 2016

Kort Verhaal

Een dodelijke anomalie

Het toeval kan onze dagelijkse werkelijkheid veranderen in een nachtmerrie.

                      

                        
                       

‘Waar kom jíj nou vandaan?’ roept de vrouw als ze haar man langs de achterdeur binnen hoort komen. ‘Ik dacht dat je al naar bed was?’ Ze klinkt slaperig. Verward.

Als er niet direct een reactie komt, realiseert ze zich met een schok dat het haar man helemaal niet kan zijn. Ze kijkt op de klok. Het is half één. Ze heeft hem twee en een half uur geleden naar boven zien strompelen. Met een bebloede kop. Een knallende ruzie, een worsteling en toen die klap met dat bronzen vaasje, die zij hem, in doodsnood, had gegeven. Even had hij staan duizelen, toen had hij gezegd, hijgend: ‘sorry, ik ging te ver’ en was naar boven verdwenen. Ze heeft hem niet meer naar beneden zien komen.

 Lees hier verder




                                                                      11 april 2016

Kort Verhaal

Het vege lijf

Waarom komt een jonge vrouw iedere dag naar een kerkhof waar ze ogenschijnlijk niets te zoeken heeft?

                        
                       


Ze konden in het ziekenhuis niks meer voor mijn moeder doen. We hebben haar bed in de serre neergezet zodat ze naar buiten kon kijken. Naar de tuin en naar de vogeltjes en naar mij als ik van school kwam. Die lente had zo mooi kunnen zijn. Ze had er vrede mee. Alleen als de kauwtjes al het brood voor de musjes wegkaapten, werd ze even fel. Daar kon ze niet tegen.

‘Waar komen al die rotbeesten toch vandaan?’

‘Van die roomse kerk,’ zei mijn vader dan. ‘Daar wonen ze.’

 Lees hier verder


 


25 maart 2016

Gedichtje

Cruijff




Klein gedichtje van een zwakbegaafde voetballer bij het overlijden van een groot balartiest die mij talrijke onvergetelijke momenten heeft bezorgd.

                       

Je kunt de klok niet terugdraaien

als de tijd voorbij is (Espunt 2016)

Kappen, draaien

Kappen, draaien

Kappen, draaien

Waanzin zaaien

Binnenkantje, buitenkantje

Binnenkantje, buitenkantje

Alle ballen-bij-de-handje

Alle ballen aan het voetje

Voetje, wreefje, handig hakje

Hoger, hoger, anders zak je

Hakken, schoppen

Swingen, dansen

Hakken, schoppen

Springen, kansen

Gedold, gezien, verkeerde been

Milanees of Madrileen

Premiejagers, botte beulen

Klopjacht op een dartel veulen

Voorbij het duizendkoppig juichen

Tijd om stil het hoofd te buigen



15 maart 2016

Kort Verhaal

A trouwt met Z

Door een onwaarschijnlijk toeval Koos Bakker, jongen van de gestampte pot, in de echt verenigd met jonkvrouw Charlotte Henriëtte Josephine van Heeteren tot Brunswick. Bij bepaalde gelegenheden wordt het standsverschil pijnlijk duidelijk, zoals die keer dat Koos te maken kreeg met het landelijk darmonderzoek. Lachen toegestaan

Omdat ook Schikgodinnen zo nu en dan behoefte aan wat afleiding hebben, belandde jonkvrouw Charlotte Henriëtte Josephine van Heeteren tot Brunswick met haar paard in de vaart net op het moment dat Koos Bakker daar op zijn opgevoerde Berini langskwam. Vlak daarvoor had de opgevoerde Berini, tot grote schrik van het paard, zijn uitlaat verloren. Koos voelde zich verantwoordelijk, bedacht zich geen moment en bracht jonkvrouw Charlotte veilig aan land. Haar vader, verarmd maar wel baron, leefde naar zijn stand: noblesse oblige. En dus schonk hij zijn enige echte dochter met een diepe zucht aan Koos Bakker.

 Lees hier verder


 


6 maart 2016

Kort Verhaal

Magisch realisme

Hoe een onverwachte vondst in een kringloopwinkel nieuw licht werpt op verloren levens.

                      

‘Breng maar naar de kringloopwinkel,’ had mijn vader zonder enig spoor van mededogen gezegd. ‘Wat moet ik nog met al die troep. Weg ermee. Opgeruimd staat netjes.’

Hij had het over de spulletjes van mijn moeder, maar het klonk alsof hij het over mijn moeder zelf had.

Lees hier verder

                  

                                                                      27 februari 2016

Kort Verhaal

Para-bel

Bellen blazen met je kleinzoon. Veel onschuldiger  kan haast niet. Tot er een bel verschijnt die van elders afkomstig lijkt.

 

Als hij door het raam ziet hoe zijn vrouw binnen staat te hannesen met een gordijn dat moet worden opgehangen, zegt de rijzige, oude man tegen zijn kleinzoon:

‘Opa moet even naar binnen. Oma helpen.’

En hij voegt er aan toe: ‘Hier blijven, Gijs. Probeer maar eens een hele grote bel te blazen. Langzaam blazen. Bij de achterdeur blijven, Gijs. Afgesproken?’

 Lees hier verder


   

                                                                           18 februari 2016

Kort Verhaal

Voor een zak bruine bonen

Veel kon mijn ome Hendrik zich niet meer herinneren. Het was oorlog, het was winter 1944 en er was honger. Hendrik was 14 jaar en werd op pad gestuurd. Van de brokjes herinnering heb ik geprobeerd een verhaal te maken.                       
                       

 Het geluid van een rupsvoertuig. Ver weg, maar het komt dichterbij. Wat kan ik doen? Ze mogen me niet te pakken krijgen. Dan is alle moeite voor niks geweest. Ik moet me ergens verstoppen, maar mijn lijf reageert niet. Verlamd door angst. Het verre geratel verandert in een aanzwellende roffel. Ik fiets als een gek. Alsof de duvel me op de hielen zit. Ik moet naar huis. Naar huis. Naar huis. Ze wachten op me. Ze hebben honger. Hoe lang houd ik dit nog vol? Het is niet eerlijk. Een stalen gevaarte tegen een jochie op een gammele fiets. Ik kan niet harder. Een voorband van hout, en achter anti-plof. Een reep autoband. Ze zitten nu dicht achter me. Ik durf niet om te kijken. Ik kan niet harder. Ik kan niet meer. Nog één keer zet ik aan. Ik kom moeder. Ik kom.

Lees hier verder     

 

8 februari 2016

Gedicht

Een matig saldo

Zomaar een gedichtje waarvan de lezers zeggen: daar word ik nu vrolijk van. En dat was precies de bedoeling!

                        
                     

Matig was ik met mijn plichten

Matig was ik, ja met recht

Toch moest ik vaak hielen lichten

Statig staande op de plecht

Matig was ik in het houden

Matig was ik ook qua drift

En wat anderen verstouwden

Leek mij lichtelijk geschift

Matig was ik in mijn pakken

Matig was ik in mijn werk

Soms succes maar meestal zakken

Soms voor paal maar steeds voor perk

Matig was ik naar de regels

Matig was ik in de kunst

Van het knuffelen der egels

Of het smeken om een gunst

Matig was ik op de latten

Matig was ik met de staf

Kneep bij nachte nooit de katten

Daar ik zeer om poezen gaf

Matig was ik, nooit te boven

Matig was ik in getal

Zuinig bieden, weinig loven

Hoogmoed eerst en dan de val

Op mijn steen komt straks te staan:

 

Een leven lang niet aan de maat

Hoopt hij nu op eeuwig leven

Misschien is het nog niet te laat

En duurt de dood maar even


1 februari 2016

Kort Verhaal

Leven van teken

De snelle reactie van G. op de brief van E. d.d. 21 januari 2016. Oplichters en parasieten, daar gaat het deze keer om.

                        
                       

H. 1 februari 2016

Beste E.,

Ontzettend bedankt voor jouw brief van 21 januari j.l. Een teken van leven, noemde je het met de van jou bekende bescheidenheid. Maar dit Teken van Leven was zo’n verrassing voor me dat het me gepast leek hier hoofdletters te gebruiken. Zoveel passie, zoveel gevoel en ook zoveel diepgang. Wat is er met je gebeurd, man? Ik ben gewend aan een onregelmatig langsklingelend kattebelletje (niks verkeerd mee, begrijp me goed) waarin je meedeelt dat je met al weer een nieuw gebrek de behandelkamer van al weer een nieuwe specialist hebt verlaten (om mij te helpen voeg je dan, heel attent, ook altijd een lijstje toe van alle gebreken die je al had verzameld).

Lees hier verder
 


                                                                        21 januari 2016

Kort Verhaal

Teken van leven

Eindelijk weer een brief van E. aan G. En wat voor een brief! Een brandbrief! Heilige huisjes worden niet geschuwd. Maar het is toch vooral de stijve pink die alle aandacht krijgt.

                        
                       

N. 21 januari 2016.

 

Beste G.,

Het is al weer enige tijd geleden dat je van mij een levensteken ontving. Om deze nalatigheid enigszins te compenseren wil ik je enkele gedachten voorleggen over juist dit thema: het teken van leven. En ik heb zo waar ook nog een persoonlijke aanleiding. Schrik niet: mijn pink. Ik kom daar uiteraard op terug, maar laat ik beginnen met een andere jeugdherinnering.

 Lees hier verder



13 januari 2016

Kort Verhaal

Het is geel en het zoekt haar

                                             
                        Welk wezen maakt van de boerderij een horror site?
                        
                       

We waren met Molly al een paar keer naar de dierenarts geweest omdat we ons zorgen maakten over haar vacht. De vacht van een dwergkonijntje is een belangrijke graadmeter voor zijn gezondheid. Het begon met een kaal plekje. Jaap en Monique, onze kinderen, waren erg ongerust. Ze zijn gek op dieren en ze dwongen ons bijna om Molly te laten onderzoeken. Met name Jaap, onze jongste van zes, was niet bij Molly weg te slaan. Maar ook Monique, ze was toen net acht, liet zich na een paar dagen niet meer bepraten. Dit was niet zomaar een kaal plekje, zoals bij papa achter op zijn hoofd. Zo oud was Molly nog niet.

Lees hier verder


4 januari 2016

Kort Verhaal

Het Bonte Paard 3:

Het Genootschap ontluikt

Overwegingen in de kroeg over bijna alles, maar vooral over de vraag wat te doen als je over een maand wordt opgehangen.

                        
                        

Het einde van een jaar werkt voor mij geestdodend. 2015 is geen uitzondering, in tegendeel zou ik haast zeggen. Begin december voel ik al vage, langzaam aanzwellende neigingen tot essayeren opkomen. Beschouwingen die de diepte of de breedte in gaan, of zelfs beide. Maar de verheven zo niet overmoedige voornemens blijven steevast steken. De gewaagde invalshoeken, de verrassende verbanden, de onverwachte vergezichten, ze komen niet los. Ik krijg ze niet over de drempel.

Lees hier verder