MEEM'64, Evolutie, Ideeën, Taal en Creativiteit

Gerard van de Schootbrugge (alias Gerard Espunt)

0058

 

 Columns voor Nootdorp Nu, 2019

Nootdorp Nu is een huis-aan-huisblad in Nootdorp dat iedere maand verschijnt. In 2010 kreeg ik het verzoek om iedere maand een column te schrijven. Ik doe dat uit hoofde van mijn functie als voorzitter van de stichting Kringloopwinkel De Wisselbeker. De kringloopwinkel is een inspiratiebron maar ik neem alle vrijheid om over alles te schrijven dat mij bezighoudt en dat hopelijk ook voor de ontvanger van het blad de moeite waard is. Hierna de columns die in 2019 zijn verschenen. We noemen ze Kringels.



Kringel 2019-2

Naamvallen

Zonder naam ben je niks. Iedere naam is beter dan niks. Maar…., een slechte naam is ook niet echt fijn. Is er eenmaal een naam dan kom je daar niet makkelijk meer van af. En terecht. Een naamsverandering leidt al snel tot onvindbaar. Wij hebben geen idee waar onze namen allemaal genoteerd staan. Les 1: kies een goede naam, les 2: blijf er vanaf, tenzij je goede redenen hebt om onder te duiken.

Zonder naam ben je hooguit een ding, en zeker geen individu. Dieren op de boerderij hadden een naam. Maar schaalvergroting, efficiëntie en automatisering willen geen namen maar (rug)nummers. De boer als trendsetter, zoals in de voortplanting. Wij mensen volgen. Wij zijn in de ogen van hen die ons bevoogden ook maar vee. Op Veesboek proberen we krampachtig het anonieme dingenbestaan te ontlopen. Tevergeefs. Binnenkort wordt er direct na de geboorte een chip onder het roze babyhuidje geplaatst met een IP-adres en nog zo wat nummers. Dan kan het Cookie Feest beginnen. Het roze dingetje is, net als de bewakingscamera en de koelkast, opgenomen in het Internet Der Dingen. Veilig in het Grote Web.

Er is meer naamonrust. Vrouwkinderachternaamkiesrecht. De naam van de Vader, en/of de Moeder en/of/of de Verwekker. Of een combinatie. Jan Jansen (ooit Janszoon) en Thea Thijsen (ooit Thijszoon, hoe simpel) krijgen een kind dat dan ofwel Theo Jansen of Theo Thijsen of Theo Jansen-Thijsen of Theo Thijsen-Jansen gaat heten. Misschien mag Theo als hij 18 (of 14) is zelf ook nog eens kiezen. Maar wat als Theo Jansen-Thijsen samen met Annemarie van Pamelen-Rusthuis een dochter krijgen? Gaat dit niet heel snel ontsporen? Het lijkt me een nieuwe, subtiele actie om de sociale orde te torpederen. Eerste slachtoffer: het klassieke gezin, waar feministen toch al langer moeite mee hebben. Laten we de kinderen dan maar de achternaam van de moeder geven. Gaan mannen dan niet afhaken? De boer is trendsetter. We kennen het lot van de stierkalfjes en de haantjes. Zij eindigen nummerloos. Maar, zo voeg ik daar aan toe, hoe lang telt een plofkip mee?

De media zijn gek op revolutionairen. Alleen Nootdorp Nu durft het geluid van de voorzichtigheid te laten horen.

Knuffel

13 februari 2019

Kringel 2019-1

PEN-huisjes in Zuid-Holland

Dit is niet echt de plek om reclame te maken. Daar is de rest van dit blad voor. Maar niemand kan mij verbieden iets aardigs te zeggen over Jan van der Sman. Hoezo? Nou, Jan van der Sman is gewoon een ontzettend aardige kerel, een echte Nootdorper dus, en Jan kan ook nog verdraaid goed tekenen. Ik durf dat te beweren omdat ik hem al heel lang ken. Nou, en? Die Jan van der Sman dus heeft volgens mij Nootdorp een grote dienst bewezen. Hij heeft namelijk het aanzicht van Nootdorp vastgelegd in talrijke fraaie pentekeningen. En die zijn onlangs gebundeld in een imposant en toch redelijk geprijsd boekwerk getiteld: “Nootdorp in pennenstreken”. Verplichte kost voor iedereen die van Nootdorp houdt. Jan heeft met engelengeduld, een batterij kroontjespennen, veel vloeipapier en vooral met veel liefde Nootdorp vastgelegd zoals het was en nog een beetje is. Er zijn oude gebouwen, woningen, boerderijen en winkels, verdwenen en als ze er nog zijn dan hebben ze niet zelden een andere bestemming gekregen. Toen onze Jan een Jantje was, bestonden ze nog. Maar ook als ze al lang geleden gesloopt, ingestort of weggespoeld zijn, staat Jan niet zomaar met lege handen. Want Jan is ook onbezoldigd dorpshistoricus en dus heeft Jan oude foto’s en ansichtkaarten. En zijn potje met inkt.

De wereld verandert snel. We bouwen al lang niet meer voor de eeuwigheid. Zelfs onze gebouwde omgeving bestaat uit wegwerpartikelen. Begrijpelijk maar ook bedenkelijk. De mens is een sociaal wezen dat zich hecht aan zijn omgeving. Aan mensen maar ook aan de dingen om hem heen. Hoe lang grijp je niet mis als je een nieuwe keuken hebt geïnstalleerd? En als je ouwetjes een handje wilt helpen met de grote aftakeling, moet je hun leefomgeving drastisch veranderen. Verhuizen dus. Hoe ongelukkig voelen mensen zich niet als ze na langere tijd weer eens hun ouwe buurtje betreden en daar niets (en niemand) meer herkennen? Het is onvermijdelijk maar de zielenpijn is er niet minder om.

Ik vrees dat we de komende decennia een nostalgieke ramp gaan beleven. We gaan op ongekende schaal slopen en opnieuw bouwen. Om de aarde, lees onszelf, te behoeden voor apocalyptische klimaatveranderingen. Om optimaal van de zon te profiteren moeten alle huizen op het zuiden komen te staan. Ze moeten supergeïsoleerd zijn omdat we anders geen warmtepompen kunnen gebruiken. Afbreken en opnieuw bouwen zal vaak voordeliger blijken. Weilanden vol zonnecellen en windmolens. Het nieuwe Groene Hart, ook voor de biobrandstof. En dan nog zullen we er niet komen zonder kernenergie. Enorme dijken of drijvende steden? Het gaat er in ieder geval heel anders uitzien. Onze Jan is net op tijd begonnen om het oude plaatje van Nootdorp vast te leggen. Op eigen kracht. Met alleen pen en papier. Hij verdient een bestseller!

Knuffel

9 januari 2019