MEEM'64, Evolutie, Ideeën, Taal en Creativiteit

Gerard van de Schootbrugge (alias Gerard Espunt)

1159


Columns voor Nootdorp Nu, 2020



Nootdorp Nu is een huis-aan-huisblad in Nootdorp dat iedere maand verschijnt. In 2010 kreeg ik het verzoek om iedere maand een column te schrijven. Ik doe dat uit hoofde van mijn functie als voorzitter van de stichting Kringloopwinkel De Wisselbeker. De kringloopwinkel is een inspiratiebron, maar ik neem alle vrijheid om over alles te schrijven dat mij bezighoudt en dat hopelijk ook voor de ontvanger van het blad de moeite waard is. Hierna de columns die in 2020 zijn verschenen. We noemen ze Kringels.










Kringel, 2020 - 4

Zeven magere jaren?

Met een gewone lichtmicroscoop krijg je een virus niet te zien. Te klein. Pas toen in de jaren dertig een supermicroscoop beschikbaar kwam, werd allengs duidelijk dat er in de natuur nog een vorm van “leven” voorkomt die eigenlijk geen leven genoemd mag worden omdat een virus een parasiet van het zuiverste water is. Hij kan zelf niks. Behalve een gastheercel binnendringen en die zo naar zijn hand zetten dat die het virus vrolijk begint te kopiëren.

Zo klein, zo gevaarlijk, zo ontwrichtend? Niet altijd, er zijn heel veel verschillende soorten virussen, die elk in enorme aantallen voorkomen. Een heel klein deel kan zich in mensencellen vermenigvuldigen. We zijn nu tegen een virus aangeblunderd dat wel degelijk tot enorme ontwrichting leidt. Het virus zelf zaait angst en verderf maar de naweeën zijn waarschijnlijk nog desastreuzer.

De wereld staat op zijn kop, het duizelt ons, we weten te weinig en we komen verbeeldingskracht te kort. En dat allemaal in dezelfde periode dat we in zekere zin mentaal afscheid nemen van de vorige megacatastrofe: de Tweede Wereldoorlog. De laatste directe getuigen sterven uit. Wat rest zijn de beelden en de verhalen. Een groot trauma was de hongerwinter. Dat nooit meer, was het parool. Sicco Mansholt, minister van Landbouw en Visserij, schiep na de oorlog in eigen land en later in Europa een agrarische sector die hongersnood de wereld uit moest helpen. Grootschalig, superefficiënt. Een succes, totdat langzaam maar zeker duidelijk werd dat ook deze prestatie een prijs had. De boer werd van held schlemiel. We hebben recent gezien hoe we er als samenleving op dit punt voorstaan. Een verkapte burgeroorlog.

En dan is daar ineens een nieuwe SARS-variant. Een nieuw coronavirus. In no time ligt de wereld plat. Gelukkig produceren onze boeren nog voedsel, want ook de laatste volkstuintjes hebben we intussen volgebouwd. Worden het nu weer onze helden? Mogelijk, maar ik ben er niet gerust op. Ze willen wel, geen twijfel. Maar kunnen ze nog? Sommige producten wel, andere niet. Daar hebben we seizoenarbeiders voor nodig. Die zijn er nog wel maar hoe komen ze hier? Voedseltekort, 75 jaar na de hongerwinter? Hoe symbolisch wil je het hebben?

Van de kringloopwinkel geen nieuws. Behalve het lintje voor Joke van Hagen, een van onze pioniers. Verdiend! Allemaal blij. Thuis blijken wij geknipt voor elkaar: ik haar teennagels, zij de plukken in mijn nek.

Knuffel

Mei 2010


Kringel, 2020 - 3

Wie het kleine niet weert, heeft nog steeds niets geleerd

Arrogantie is levensgevaarlijk. Het leidt tot onderschatting en maakt dom. Arrogantie heeft individuen, bedrijven, ja zelfs hele beschavingen naar de ondergang gevoerd. Neem China. Lag ooit ver op de rest van de wereld, en zeker op ons, lompe Europeanen. Even was er in de 15 de eeuw een verlichte keizer die een vloot uitstuurde om toch eens na te gaan hoe ver de rest van de wereld intussen was gevorderd. Na een aantal verkenningen bleken die vorderingen vergeleken met China nogal tegen te vallen. Daarop legde de keizer de vloot aan de ketting. China ging enkele eeuwen in vrijwillige quarantaine, had aan zichzelf genoeg. Niet veel later namen die lompe bleekgezichten, mede met kennis uit China, in alle opzichten het wereldheft in handen. Een volstrekte verrassing voor het Rijk van het Midden. Arrogantie maakt doof en blind.

In onze tijd krijgt China een nieuwe kans. Nu is het onze arrogantie die dit mede mogelijk maakt. Maar ook China krijgt de voorsprong niet cadeau. Juist een arrogante houding tegenover het allerkleinste, het virus, heeft ze een harde les geleerd. Het lijkt er echter op dat ze, na de eerdere SARS-epidemie, in ieder geval toch iets van een les hebben geleerd. Hoewel het na SARS weer oogluikend toestaan van de beestenmarkten zeer verwijtbaar is. Het heeft er alle schijn van dat wij in het Westen nog net wat arroganter waren. Want er waren genoeg waarschuwingen, maar we hebben ze genegeerd. Epidemie? Was dat niet iets voor arme landen met een gebrekkige gezondheidszorg? Binnen een paar weken waren wij door de mondkapjes heen. Staat dat niet symbool voor falend beleid?

Ook onze kringloopwinkel is al een paar weken dicht. Met onze bejaarde vrijwilligers en de krappe ruimte was dat onvermijdelijk. Tegen beter weten in hoop ik dat het snel voorbij is. Dat heeft niets met arrogantie te maken. Want we zullen heel veel (weer opnieuw) moeten gaan leren en waarderen!

Knuffel

April 2010


Kringel, 2020 - 2

Plaatjesalbum

Het nieuwe jaar begon goed. Na de wat onbeheerste bomtapijten tijdens Oud en Nieuw volgde op 6 januari een knaller waar ik toch wat vrolijker van werd. Albert Heijn liet weten dat er een nieuw voetbalalbum beschikbaar was. Komt u maar. Tien euro, vier gesealde plaatjes. Wat een liefdadigheid. Bij elkaar 252 plaatjes van de spelers in de Eredivisie, aangevuld met de spelers van het nationale vrouwen- en mannenelftal.

Een beetje jammer dat Albert Heijn zich heeft laten verleiden tot een multimediale opzet. Dus niet alleen een echt boek waar je eigenhandig de plaatjes in moet plakken, maar ook een AH Voetbal App zodat je via de computer met vriendjes kunt ruilen. Het moest natuurlijk nog weer mooier dan de editie van 2008 / 2009. Maar pedagogen, en ook ondergetekende, hebben juist grote waardering voor de fysieke kant van het sparen en ruilen, het onderhandelen, het ordenen, etc. Niet achter een beeldscherm!

Ik spaar met mijn kleinzoon en mijn kleindochter. Ik vertel ze hoe ik er als kind ook helemaal wild van was. Mijn moeder mocht in de jaren vijftig een tijd lang alleen maar Blue Band Margarine kopen. Dat leverde plaatjes op voor de fabelachtig mooie set van tien albums waarin alle sporten aan bod kwamen. In de loop van de tijd ben ik een album kwijtgeraakt. Laat ik zo. Maar al net zo fanatiek verzamelden we de plaatjes waarmee de albums van Kabouter Piggelmee werden verlucht. Van Nelle koffie. G. Hille (Koek en Beschuit) had de smaak ook aardig te pakken. En dan Verkade, niet te vergeten. Heerlijk om voorzichtig even met je hand over een pagina te schuiven en te voelen dat het echt is. Echt ingeplakt. Geen namaak.

Sigarettenmerken lustten er ook wel pap van. Uit de erfenis van mijn vader stamt het Miss Blanche Album, KNVB Elftallen, 3 de serie uit 1932. Een dierbaar bezit. Verschil met nu? Groot. Misschien nog wel het grootst dat veel spelers in het AH-album nu al niet meer bij dezelfde vereniging spelen als vorig jaar. De plaatjes uit 1932 waren aanzienlijk duurzamer. Clubliefde van amateurs.

Als het nu begint te kriebelen, loop dan eens binnen op de Molenweg 4.

Knuffel

Februari 2020


Kringel, 2020 - 1
        

DertigDertig

Al wie dit leest mag zich verheugen. Hij heeft historie geschreven. Hij heeft het jaar 2020 gehaald. Proficiat, want dit is een buitengewone prestatie. Slechts eenmaal eerder heeft zich iets vergelijkbaars voorgedaan: in het jaar 1010. Het moet een wonderlijk jaar geweest zijn omdat men nog aan het bijkomen was van een enorme teleurstelling. Velen leefden in de overtuiging dat Christus in het jaar 1000 op aarde zou terugkeren. Opwinding en angst alom. Hij kwam niet. Duizend jaar later was er weer paniek: de millenniumbug. Het kon volgens sommigen akelig misgaan als de computerklokken van 1999 naar 2000 sprongen. Het viel mee. De weg naar 2020 lag open. En we hebben het gehaald! Proficiat!!

Pas over 1010 jaar krijgen we iets vergelijkbaars: 3030. Beetje ver weg voor de gemiddelde sterveling. Zeker, maar de wonderen zijn de wereld nog niet uit. Volgens de utopianen komt het levenselixer eraan. Het zal ons een extreem lang leven bezorgen. Ik geloof er niet in, en ik zou het zelfs willen verbieden als ze toch iets vinden, maar wie ben ik. Ze moeten overigens wel een beetje opschieten want anders hoeft het niet meer. We zijn er nu langzamerhand wel achter dat we een overlevingsprobleem hebben gecreëerd waar ook zo’n verjongingskuur niet tegen zal helpen.

De grote vraag van 2020 is dan ook of we 3030 nog gaan meemaken. Zelf, met elixer, of onze verre nazaten zonder methusalemmagie. Het is nu erop of eronder. Erop betekent eronder: minder, minder, minder. Grote vraag: kunnen we dat opbrengen? Of gaan we gokken op the survival of the fittest? Gokken op een winnaar die de aarde in de schoot geworpen krijgt? Zelfs in het meest rampzalige geval zal er immers nog wel een winnaar zijn. Maar vrijwel zeker niet van de menselijke soort. Ik houd het voorlopig op extremofiele microben.

Is het dan helemaal hopeloos? Nee, nog niet. Maar veel tijd is er niet meer. We moeten af van die razende honger naar meer. In dat licht bezien is negatieve rente misschien wel een interessante eerste stap. Een beetje jammer dat de rent(e)meesters er juist het tegenovergestelde mee beogen: meer groei. Het valt niet mee om te remmen als het geijzeld heeft.

Knuffel

anuari 2020